SALOMATLIK

Kefirning qanday foydalari bor? Kefirni qachon ichish kerak?

Kefir – bu juda qadimiy foydalanish tarixiga ega ichimlik. Turkcha «keyif» so’zidan kelib chiqqan bu ichimlik sog’liq uchun ijobiy xususiyatlari tufayli ko’plab jamiyatlar tomonidan iste’mol qilinadi. Ilmiy tadqiqotlarga ko’ra, kefir turli tibbiyot sohalarida potentsial ta’sirga ega. Ushbu ta’sirlarni bilib, kefir turli kasalliklardan himoya qilish va ayrim kasalliklarni davolash uchun ishlatilishi mumkin. Kefirning afzalliklari va boshqa barcha fazilatlari haqida batafsil ma’lumot olish uchun maqolaning qolgan qismini kuzatib borishingiz mumkin.

Kefir nima?

Kefir – sutni achitish natijasida hosil bo’lgan ichimlik turi. Ushbu fermentatsiya jarayoni uchun sut kislotasi bakteriyalari va sutga qo’shilgan xamirturush turlari javobgardir. Probiyotiklar deb ham atalgan bu tirik mikroorganizmlar sutdagi shakar bilan oziqlanadi. Shunday qilib, laktoza deb ataladigan shakar parchalanadi va sut kislotasi hosil bo’ladi. Xuddi shu jarayonda sog’likka hissa qo’shadigan turli xil bioaktiv birikmalar va antibiotiklar ham paydo bo’ladi. Boshqa sut mahsuloti, qatiq bilan solishtirganda, kefirning o’ziga xos xususiyatlari ajralib turadi. Masalan, yogurtda 2-7 turdagi probiyotiklar mavjud bo‘lsa, kefirda 10-34 tur mavjud. Ushbu turlarning yana bir xususiyati shundaki, ular uzoq vaqt davomida inson ichaklarida saqlanishi mumkin. Kefir tarkibidagi mikroorganizmlar ichakda koloniyalar hosil qilishi va turli kasalliklarni keltirib chiqaruvchi omillarga qarshi harakat qilishi mumkin. Ular tanaga zararli bo’lgan boshqa turdagi bakteriyalarni yo’q qilishlari mumkin. Shunday qilib, ichak florasini tartibga solish orqali turli kasalliklarga qarshi himoya choralarini ko’rish mumkin.

Kefirda qanday vitaminlar bor?

Vitaminlar tana funktsiyalarini bajarishda muhim funktsiyalarga ega bo’lgan muhim oziq moddalardir. Shu sababli, mutaxassislar har kuni kerakli miqdorda vitamin va minerallarni o’z ichiga olgan oziq-ovqatlarni iste’mol qilishni tavsiya qiladilar. Kefir tarkibidagi vitamin va minerallar miqdori tufayli to’yimli ichimlikdir. Kefirda mavjud bo’lgan vitaminlar quyidagilardir:

  • A vitamini: Ko’z salomatligi va immunitet tizimiga muhim ta’sir ko’rsatadigan A vitamini terining shifo jarayonlariga ham hissa qo’shadi. A vitamini etishmovchiligida tungi ko’rlik, quruq ko’zlar, infektsiya xavfi ortishi va turli teri muammolari kuzatilishi mumkin.
  • Vitamin B2 (riboflavin):  Organizmda energiya ishlab chiqarishda ishtirok etadigan B2 vitamini ko’plab organlardagi to’qimalarning sog’lig’ida ham samarali. B2 vitamini etishmovchiligida turli og’iz yaralari va soch to’kilishi kabi shikoyatlar paydo bo’lishi mumkin.
  • Vitamin B12 (kobalamin):  Bu eritrotsitlar deb ataladigan hujayralar va qondagi kislorodni tashish uchun mas’ul bo’lgan asab tizimining funktsiyalari uchun javobgardir. B12 vitaminini etarli darajada iste’mol qilmaslik og’izda yaralar, terining rangi o’zgarishi, karıncalanma va turli nevrologik muammolarga olib kelishi mumkin.
  • Vitamin C:  Antioksidant xususiyatlari tufayli hujayra salomatligi va oqsillar, tendonlar va qon hujayralari kabi ko’plab tuzilmalarning shakllanishida samarali bo’lgan C vitaminini har kuni etarli miqdorda olish tavsiya etiladi. Temirning so’rilishining buzilishi, og’iz bo’shlig’i va tish muammolari, yaralarni kechiktirish kabi shikoyatlar vitamin C etishmasligi natijasida yuzaga kelishi mumkin bo’lgan alomatlardir.
  • D vitamini:  Kaltsiyning so’rilishi va immunitet tizimining funktsiyalari uchun mas’ul bo’lgan D vitamini suyak va yurak sog’lig’ini himoya qilishda ham muhimdir. Mushaklarning kuchsizligi, charchoq va depressiya kabi belgilar D vitamini etishmovchiligida kuzatilishi mumkin bo’lgan buzilishlardir.
  • K vitamini:  Kaltsiy almashinuvi va qon ivishida ishtirok etadi. Etarlicha qabul qilinmasa, qon ketish tendentsiyasi paydo bo’lishi mumkin. Natijada, ko’karishlar, tirnoqdagi qon ketish o’choqlari va qonli axlat kabi alomatlar paydo bo’lishi mumkin.

Kefir tarkibi

Kefir tarkibidagi turli xil ozuqa moddalari tufayli sog’likka juda ko’p foydali ta’sir ko’rsatadi. Bundan tashqari, kefirda mavjud bo’lgan mikroorganizmlarning turi va soni ham muhimdir. 1 ml kefirda bir necha million bakteriya va kamida 1000 xamirturush mavjud. Ushbu xamirturush va bakteriyalarning faoliyati natijasida foydali komponentlar paydo bo’ladi. Natijada turli ingredientlarni birlashtirgan to’yimli ichimlik paydo bo’ladi. Kefir tarkibi quyidagicha:

  • 90% suv
  • 3% protein
  • 3,5% umumiy yog ‘
  • 6% tabiiy shakar turlari
  • Kaliy
  • Magniy
  • Kaltsiy
  • Sut kislotasi
  • Biologik faol moddalar

Ushbu qiymatlar ishlatiladigan sut turiga va kefir mikroorganizmlariga qarab farq qilishi mumkin. Shuning uchun, barcha tashqaridan sotib olingan kefirlar uchun o’zlarining ingredientlar jadvallarini hisobga olish kerak. Uyda tayyorlangan kefirda, tarkibi tahlil qilinadigan retseptlar yordamida aniq ozuqa miqdorini bilish mumkin.

Kefirning qanday foydalari bor?

Kefirning foydalari haqida ko’plab ilmiy tadqiqotlar mavjud. Ushbu tadqiqotlardan olingan ma’lumotlarga asoslanib, kefir ichishning afzalliklarini quyidagicha umumlashtirish mumkin:

  • U mikroblarga qarshi xususiyatlarga ega bo’lishi mumkin:  kefir tarkibidagi ba’zi moddalar zararli bakteriyalar, viruslar va zamburug’larning har xil turlaridan himoya ta’siriga ega bo’lishi mumkin. Kefir fermentatsiyasi jarayonida bakteriotsin deb ataladigan birikma ajralib chiqadi. Bakteriotsinlar – ular ta’sir qiladigan bakteriya turlarining ko’payishini to’xtatuvchi moddalar. Kefirda mavjud bo’lgan bakteriotsinlar ovqat hazm qilish tizimiga zararli bo’lgan va Salmonella, Shigella, Helicobacter pylori kabi infektsiyalarni keltirib chiqaradigan ko’plab turdagi bakteriyalarga qarshi samarali bo’ladi.
  • U qondagi xolesterin darajasini tartibga solishi mumkin: Kefir bakteriyalari ichakdan tashqaridan olingan ortiqcha xolesterinning so’rilishini kamaytirishi mumkin. Bundan tashqari, ushbu bakteriyalar tomonidan sintez qilingan propionat deb ataladigan birikma turi xolesterin ishlab chiqarishda ishtirok etadigan ba’zi fermentlarni faolsizlantiradi. Bu barcha ta’sirlar tufayli kefir qondagi «zararli xolesterin» deb nomlanuvchi LDL miqdorini kamaytirishga yordam beradi.
  • Bu qon shakarini muvozanatlashtiradigan ta’sirga ega:  Klinik tadqiqot shuni ko’rsatadiki, kefirni iste’mol qilgan diabetga chalingan bemorlarda ochlikdagi qand miqdori pastroq bo’lgan.
  • U yallig’lanishga qarshi xususiyatlarni o’z ichiga oladi: Yallig’lanish – bu organizmda yuzaga keladigan turli hodisalarga javoban rivojlanadigan yallig’lanish holati. Yallig’lanishning haddan tashqari darajasi diabet, semizlik, saraton va astma kabi ko’plab kasalliklar bilan bog’liq. Kefir tarkibida mavjud bo’lgan va o’z nomini ushbu ichimlikdan olgan kefiran deb ataladigan birikma turli mexanizmlar orqali yallig’lanishni bostiradigan ta’sirga ega.

Kefir nima uchun ishlatiladi?

Kefirning foydalari bo’yicha tadqiqotlar ushbu ichimlikning ko’plab kasalliklarga qarshi potentsial ta’sirini ochib beradi. Bu ta’sirlar uchun kefirdagi probiyotiklar va faol moddalar javobgardir. “Kefir nima uchun foydali?” degan savolga javob quyidagicha:

  • Ovqat hazm qilish muammolari uchun foydali bo’lishi mumkin: Sog’lom ichak florasi ko’plab kasalliklarga qarshi himoya ta’siriga ega. Kefirda mavjud bo’lgan probiyotiklar ichak devoriga joylashadi va florani tartibga solishga hissa qo’shadi. Shu tarzda, gastroenterit deb ataladigan turli xil ovqat hazm qilish tizimi infektsiyalariga qarshi ehtiyot choralarini ko’rish mumkin. Bundan tashqari, irritabiy ichak sindromi va oshqozon yarasi kabi turli xil muammolarni engillashtirish mumkin.
  • Bu suyak salomatligini yaxshilashga hissa qo’shishi mumkin:  kaltsiy va K2 vitaminining ozuqaviy manbai bo’lgan kefir suyak sog’lig’iga foydali ta’sir ko’rsatadi. Kaltsiy suyak salomatligini saqlashda muhim ahamiyatga ega. Mutaxassislar osteoporoz kabi metabolik suyak kasalliklariga qarshi etarli miqdorda kaltsiy iste’mol qilishni tavsiya qiladilar. Kaltsiy almashinuvida faol rol o’ynaydigan K2 vitamini sinish xavfini kamaytirishini ko’rsatadigan tadqiqotlar mavjud.
  • Allergiya va astma muammolarida samarali bo’lishi mumkin:  Haddan tashqari immunitet reaktsiyalari natijasida rivojlanadigan yallig’lanish jarayonlari allergiya va astma kabi kasalliklarning shakllanishida samarali bo’ladi. Kefir tarkibidagi turli xil bioaktiv birikmalar tufayli yallig’lanishga qarshi va antioksidant xususiyatlarga ega. Tadqiqotlar shuni ko’rsatadiki, kefir allergiya va astma rivojlanishida ishtirok etadigan yo’llarni bostirishi mumkin.

Kefir diareya uchun yaxshimi?

Diareya turli omillarga qarab paydo bo’lishi mumkin. Gastroenterit ovqat hazm qilish tizimidagi Salmonella, Shigella va Escherichia coli kabi bakteriyalar keltirib chiqaradigan infektsiyalarni tavsiflaydi. Kefirdagi faol mikroorganizmlar ular ishlab chiqaradigan bakteriotsinlar tufayli bu patogenlarni yo’q qilishda samarali bo’ladi. Laktoza intoleransi diareyani keltirib chiqaradigan yana bir muammodir. Sutdagi laktoza deb ataladigan shakar ba’zi odamlarda sezgirlikni keltirib chiqarishi mumkin. Natijada, qorin og’rig’i va diareya kabi shikoyatlar paydo bo’lishi mumkin. Kefirni fermentatsiyalash jarayonida mikroorganizmlar sutdagi laktozani hazm qiladi va uni sut kislotasiga aylantiradi. Shunday qilib, kefirning nordon ta’mi paydo bo’ladi. Natijada, laktoza darajasi minimal darajaga tushiriladi. Ilmiy tadqiqotlar laktoza intoleransi bo’lgan odamlarda kefir iste’molining ba’zi ijobiy xususiyatlarini ta’kidlaydi. Kefir iste’moli laktoza intoleransi natijasida paydo bo’lgan ba’zi alomatlarni engillashtiradigan tadqiqotlar mavjud.

Kefirni qanday iste’mol qilish kerak?

Kefirni o’zingiz tayyorlashingiz yoki tashqaridan olishingiz mumkin. Ba’zi odamlar uchun iste’mol qilish qiyin bo’lgan ta’mga ega bo’lgan kefirning afzalliklaridan foydalanish uchun siz asal kabi tabiiy tatlandırıcılardan foydalanishingiz mumkin. Kefirni ichimlik sifatida iste’mol qilishingiz yoki sho’rva kabi idishlarga qo’shishingiz mumkin. Krem va boshqa sut mahsulotlarini ishlatadigan barcha retseptlarda kefirni muqobil sifatida tanlashingiz mumkin. Probiyotiklarni etarli miqdorda olish uchun kuniga 1-3 stakan kefir etarli.

Kefirni qachon ichish kerak?

Kefirda kofein kabi hushyorlikni keltirib chiqaradigan moddalar mavjud emas. Shu sababli, kefirni qachon iste’mol qilish kerakligi haqidagi savolga javob beradigan aniq vaqt oralig’i yo’q. Shu bilan birga, diabetga chalinganlar kabi maxsus ovqatlanish dasturlariga ega bo’lgan shaxslar, kefirni ovqat bilan to’g’ri iste’mol qilishlari kerak. Kefir, boshqa barcha ichimliklar kabi, ozuqaviy xususiyatlarga ega. Shu sababli, ovqatlarni iste’mol qilishdan oldin ma’lum vaqtlarda dori ichishni talab qiladigan gastroezofagial reflyuks kasalligi kabi kasallik bo’lsa, kefirni ushbu soatlarga mos ravishda ichish kerak.

Homiladorlik paytida kefir ichish mumkinmi?

Homiladorlik davrida kefirni iste’mol qilishda e’tiborga olish kerak bo’lgan eng muhim nuqta – ishlatiladigan sutning pasterizatsiya qilinganligi. Kefirning homilador ayollarda yon ta’siri borligini ko’rsatadigan tadqiqotlar yo’q. Aksincha, turli vitamin va minerallarga boy bu ichimlikning ko’plab ijobiy ta’siridan bahramand bo’lishingiz mumkin. Biroq, shifokoringiz bilan maslahatlashib, homiladorlik paytida kefirni iste’mol qilish kerakligi haqida to’g’ri qaror qabul qilishingiz mumkin.

Kefir kilogramm beradimi?

Tarkibi ishlatilgan sutga qarab o’zgarib turadigan kefirning bir qismi o’rtacha 100 kaloriyaga teng. Taxminan 3-6 gramm yog’ni o’z ichiga olgan kefir 90% suvdan iborat. Shuning uchun kefirning kilogramm olish ta’siri yo’q. Aksincha, kefir vazn yo’qotadimi, degan savolga ijobiy javob beradigan ilmiy tadqiqotlar mavjud. Biroq, odatdagi ovqatlanishdan tashqari, ortiqcha miqdorda kefirni iste’mol qilish natijasida kunlik kaloriya talabi oshib ketishi mumkin. Natijada kilogramm ortishi mumkin.

Kefir ich qotishiga olib keladimi?

Kefir suv miqdori yuqori bo’lgan ichimlik bo’lganligi sababli, u ich qotishi deb ham ataladigan ich qotishiga olib kelmaydi. Tavsiya etilgan miqdordan ko’proq kefir ichish ich qotishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun kefirni ortiqcha iste’mol qilishdan qochish kerak. Ba’zi tadqiqotlar shuni ko’rsatadiki, kefir ich qotishiga qarshi ijobiy ta’sir ko’rsatadi. Tadqiqot shuni ko’rsatadiki, kefir ich qotishi bilan bog’liq shikoyatlarni bartaraf etishga yordam beradi.

Kim kefir icholmaydi?

Kefir tavsiya etilgan miqdordan oshib ketmasa, xavfsiz deb hisoblanadigan ichimlikdir. Har kuni ko’p miqdorda kefir ichish shishiradi va ich qotishi kabi muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Ba’zi odamlar kefirni iste’mol qilishda ehtiyot bo’lishlari kerak. Qattiq laktoza intoleransi bo’lgan odamlar kefirdagi laktoza miqdori tufayli kramplar va diareya kabi shikoyatlarga duch kelishlari mumkin. Bundan tashqari, kefirni fermentatsiyalash jarayonida alkogolning past foizi ishlab chiqariladi. Spirtli ichimliklarga nisbatan murosasizlikka uchragan shaxslarda bu miqdorlar kefir iste’moli bilan to’planib, turli xil sog’liq muammolarini keltirib chiqarishi mumkin. Shu bilan birga, kefirning nojo’ya ta’siri immuniteti zaif bo’lgan shaxslarda kuzatilishi mumkin. Sog’lig’ingizning ahvolini hisobga olgan holda, kefirni iste’mol qilish uchun eng to’g’ri yondashuv uchun mutaxassis shifokorga murojaat qilishingiz kerak.

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan