Horlamaning oldini olish mumkinmi?

Horlamaning oldini olish mumkinmi?

Horlama kundalik hayotda eng ko’p uchraydigan sog’liq muammolaridan biridir. Horlama kattalarning 45 foizida vaqti-vaqti bilan va 25 foizida doimiy ravishda kuzatiladi. Jiddiy sog’liq muammolarining belgisi sifatida ko’rib chiqilishi kerak bo’lgan horlama yosh bilan chastotasi ortib boruvchi holatdir. Horlama faqat ovoz bilan bog’liq bo’lmasligi mumkin. Boshqacha qilib aytganda, horlama o’z sog’lig’iga va xuddi shu muhitda uxlayotgan boshqa odamlarning sog’lig’iga ta’sir qilishi mumkin. Bu uyqusizlikdan charchashgacha, bosh aylanishidan diqqatni jamlay olmaslikka qadar ko’p muammolarni keltirib chiqarishi mumkin.

Horlama nima?

Horlama – tomoqning torayishi tufayli nafas olish yo’llari orqali o’tadigan havodan hosil bo’lgan tovush. Bundan tashqari, havo yo’llari qisman tiqilib qolganda to’qimalarning bir-biriga ishqalanishi natijasida paydo bo’lgan tebranishlar natijasida hosil bo’lgan tovush sifatida ham aniqlanishi mumkin. Horlama va horlama tovushi ko’p odamlar uchun kundalik hayotning bir qismiga aylandi. Horlama ayollarga qaraganda erkaklarda ko’proq uchraydi. Yosh va vazn kabi ba’zi sabablarga ko’ra horlama ko’payishi mumkin. Uyqu paytida e’tiborni tortadigan bu bo’g’iq tovush uyqu samaradorligini jiddiy ravishda kamaytirishi mumkin. Horlamaning eng ko’p uchraydigan sabablari nafas yo’llarini toraytiruvchi patologiyalar, masalan, bolalarda adenoid kengayishi, kattalarda uzun tanglay, burun konkasining kengayishi va burunning egriligi (burilish). Ortiqcha vazn va spirtli ichimliklarni iste’mol qilish kabi sabablarga ko’ra mushaklardagi zaiflik vaziyatni yanada kuchaytiradi.

Odamlar o’z hayotlarida horlama borligini hatto bilmasligi ham mumkin. Shu sababli, horlama atrofingizdagi odamlarni bezovta qilishi mumkin, garchi siz bundan bexabar bo’lsangiz ham. Agar horlama muammosi kechasi uyquni to’xtatish va/yoki nafas olishning vaqtincha to’xtab qolishi, ya’ni uyqu apnesi kabi muammolar bilan birga bo’lmasa, bu holat oddiy horlama deb ataladi. Oddiy horlamaning og’irligi uyqu holatiga va vaznga qarab farq qilishi mumkin. Oddiy horlama odam tomonidan sezilmasligi mumkin. Biroq, bu horg’inchi bilan bir uyda yashovchi odamlarning uyqudan uyg’onishi va uyqu gigienasini saqlay olmasligiga olib kelishi mumkin. Horlamaning og’irligi uyqu holatiga qarab o’zgarsa ham, chekish, spirtli ichimliklar va ba’zi dori-darmonlarni qo’llash ham horlamaning og’irligiga ta’sir qilishi mumkin. Horlama natijasida yetarlicha va zarur kislorodni ololmaydigan odamlar, zaiflik, charchoq, bosh og’rig’i va chalg’itish kabi kundalik hayotga salbiy ta’sir ko’rsatadigan muammolarga duch kelishlari mumkin.

Horlamani qanday bilamiz?

Agar siz yolg’iz yashasangiz, siz horlayapsizmi yoki yo’qligini tushunish qiyinroq bo’lishi mumkin. Hozirgi vaqtda horlama bor-yo’qligini aniqlash uchun turli xil telefon ilovalari ishlab chiqilgan. Horlama ko’pincha ko’krak qafasidagi og’riq, bezovtalik hissi, uyquchanlik, zaiflik, charchoq, yuqori qon bosimi, bosh va tomoq og’rig’i, kundalik ishlarga e’tiborni qarata olmaslik, charchagan holda uyg’onish kabi belgilar bilan tavsiflanadi. Bundan tashqari, agar odamda uxlab yotganda qisqa muddatli nafas olishni to’xtatish, kechasi nafas olish qiyinlishuvi va bo’g’ilish hissi kabi alomatlar bo’lsa, bu oddiy horlama emas, balki uyqu apnesi bo’lishi mumkin. Yuqorida sanab o’tilgan barcha sabablar, shuningdek, jiddiy sog’liq muammolarini keltirib chiqaradigan obstruktiv uyqu apne sindromining alomatlariga misol sifatida keltirilishi mumkin. Ushbu muammolarni davolash juda muhim, chunki ular kundalik hayotda jiddiy sog’liq muammolarini keltirib chiqarishi va inson hayotiga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin.

 

Horlamaning oldini olish mumkinmi?

 

Horlamaning oldini olish uchun ba’zi profilaktik usullar mavjud. Bularni kundalik hayotingizda qo’llash orqali horlamaning og’irligi kamayishi yoki butunlay yo’qolishi mumkin. Horlamaning oldini olish uchun avvalo chekish va spirtli ichimliklarni iste’mol qilishni cheklash yoki to’xtatish kerak. Tana massasi indeksini o’lchash orqali ideal vazningizni hisoblashingiz mumkin. Ortiqcha vazn ko’proq yog’ga olib kelishi mumkinligi sababli, horlamaning og’irligi ortadi. Jismoniy mashqlarni hayotning bir qismiga aylantirish va ideal vazningizni saqlab qolish orqali horlamaning oldini olishingiz mumkin. Siz uxlashdan bir necha soat oldin ovqatlanishni to’xtatishingiz mumkin. Shunday qilib, horlamaning intensivligi ham, uyqudagi uzilishlar ham kamayadi. Agar siz uxlayotganingizda siz uchun yaxshi yoki noqulay bo’lgan pozitsiyalarni bilsangiz, turli xil pozitsiyalarda uxlashga harakat qilishingiz mumkin. Agar siz uxlayotganingizda boshingiz darajasidan bir oz balandroq yostiqdan foydalansangiz ham qulayroq bo’lishingiz mumkin.

 

Yostiqlar, jihozlar yoki muqobil echimlar horlamani oldini oladimi?

 

Uyqu vaqtida nafas olish apnesini boshdan kechirmaydigan, ya’ni oddiy horlama shikoyati bo’lganlar uyqu holatini to’g’ri ta’minlash va/yoki balandroq yostiq tanlash kabi ehtiyot choralarini ko’rganlarida, horlamaning og’irligi kamayishi mumkin. Kekik, yalpiz va sadr kabi ba’zi o’simliklarning ko’p joylarda uchraydigan yog’lari ham ortiqcha shilimshiq va balg’amni oldini olish orqali nafas yo’llarida havo oqimini engillashtirishga yordam beradi. Obstruktiv uyqu apne sindromi horlama bilan birga jiddiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Obstruktiv uyqu apne sindromi har bir xo’rlagan odamda kuzatilmasligi mumkin. Nafas olish yo’lini bo’shatish uchun operatsiyalar oddiy horlama va obstruktiv uyqu apne sindromida amalga oshiriladi. Bu usullarni uvuloplastika, burun go’shtini qisqartirish, septum deviatsiyasi, bodomsimon va adenoid jarrohligi sifatida sanab o’tish mumkin. Uyqu apnesining oldini olishning muqobil usuli – «CPAP» qurilmasidan foydalanish. Siz ushbu qurilmani shifokor tomonidan belgilangan vaqt oralig’ida ishlatishingiz kerak. Olib yurish ham oson bu qurilma uchta apparatdan iborat: kompressor, shlang va burunga kiyiladigan niqob. Ushbu qurilma to’qimalarni bo’shashtiradi va havo yo’llarining torayishi oldini oladi. Shunday qilib, odamlar osongina nafas olishlari mumkin.

 

Adenoid operatsiyasidan keyin horlashni oldini olish mumkinmi?

Tibbiy nomi adenoid bo’lgan adenoid burun bo’shlig’ining orqasida joylashgan to’qimadir. Bu to’qima nafasni tozalash orqali odamni infektsiyalardan himoya qiladi. Agar adenoid kerakli hajmdan kattaroq bo’lsa, burun tiqilishi paydo bo’ladi va nafas olish salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Burun tiqilishi natijasida horlama va uyqu apnesi kabi ko’plab sog’liq muammolari paydo bo’lishi mumkin. Dori-darmonlar kundalik hayotingizga xalaqit beradigan, uyquni buzadigan, nafas olishni qiyinlashtiradigan va nutq buzilishiga olib keladigan holatlarda qo’llanilishi mumkin. Dori-darmonlarni davolash javob bermasa, adenoidni jarrohlik yo’li bilan olib tashlash mumkin. Adenoid operatsiyasi umumiy behushlik ostida amalga oshiriladi va operatsiya taxminan 20 daqiqa davom etadi. Muammoning asosiy manbai adenoid jarrohligi bilan bartaraf etilganligi sababli, horlama muammosi ham yo’qoladi.

Horlama uchun qaysi filialga murojaat qilish kerak?

 

Horlama uchun boradigan filial haqidagi ma’lumotlar turlicha. Avvalo, agar sizning horlama darajangiz engil bo’lsa, siz LOR, ya’ni quloq, burun va tomoq mutaxassisiga murojaat qilishingiz mumkin. Horlamaning sababi uyqu apnoe sindromi bo’lsa yoki horlamadan tashqari yuqori qon bosimi, yurakning siqilishi, charchoq kabi alomatlarni sezsangiz, nevrologiya va ko’krak kasalliklari bo’limlariga murojaat qilishingiz mumkin. Shifokoringiz tashxis qo’yish uchun zarur bo’lgan testlarni o’tkazgandan so’ng, u sizni kerakli deb hisoblagan bo’limlarga yo’naltirishi mumkin. Tekshiruvlar natijasida horlamani keltirib chiqaradigan o’choqli kasallik aniqlanadi.

 

Horlamani qanday davolash mumkin?

 

Oddiy horlamani uyqu rejimiga e’tibor berish, chekish va spirtli ichimliklarni iste’mol qilishni cheklash, baland yostiqlardan foydalanish, vazningizni ideal darajada ushlab turish va to’g’ri holatda uxlash orqali ham davolash mumkin. Shifokorga borganingizda, diagnostik testlar sizning shikoyatlaringiz manbai oddiy horlama yoki uyqu apnesi kabi jiddiyroq sabablar ekanligini tushunishga yordam beradi. Polisomnografiya, ko’p parametrli test, uyqu apnesini tashxislash va uyqu buzilishlarini baholashda qo’llaniladi. Ushbu test natijalariga ko’ra, shifokoringiz shikoyatingiz sababini aniqlaydi. Horlamani davolash tashxisga va insonning umumiy sog’lig’iga qarab turli yo’llar bilan rejalashtirilgan.
Agar sizda yoki qarindoshingizda horlama muammosi bo’lsa, eng yaqin tibbiy muassasaga borib, tekshiruvdan o’tishingiz mumkin. Sog’lik kunlar tilaymiz.

Similar Posts

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan